Μόλις μια νύχτα κακού ύπνου ενισχύει το αμυλοειδές βήτα στον εγκέφαλο

Η διατάραξη μιας μόνο νύχτας ύπνου σε υγιείς ενήλικες μέσης ηλικίας προκαλεί αύξηση της βήτα αμυλοειδούς, μιας πρωτεΐνης του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μια νέα μελέτη η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Brain.

Και μια εβδομάδα κακού ύπνου, οδηγεί σε αύξηση μιας άλλης πρωτεΐνης του εγκεφάλου, tau, η οποία έχει συνδεθεί με εγκεφαλική βλάβη στη νόσο του Αλτσχάιμερ και άλλες νευρολογικές ασθένειες.

“Στη μελέτη μας δείχνουμε ότι ο κακός ύπνος συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα δύο πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ”, αναφέρουν οι ερευνητές στη μελέτη τους. “Θεωρούμε ότι ίσως ο χρόνιος κακός ύπνος κατά τη μέση ηλικία, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο της νόσου Αλτσχάιμερ αργότερα στη ζωή”.

Περισσότεροι από τριάντα εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με τη νόσο του Αλτσχάιμερ, η οποία χαρακτηρίζεται από την σταδιακή απώλεια μνήμης και παρακμή της γνωστικής λειτουργίας. Οι εγκέφαλοι των ανθρώπων με Αλτσχάιμερ είναι διάσπαρτοι με με πλάκες πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδούς και μπάλες πρωτεΐνης tau, οι οποίες μαζί προκαλούν τον εγκεφαλικό ιστό να ατροφεί και να πεθαίνει.

Δεν υπάρχουν θεραπείες που έχουν αποδειχθεί ότι προλαμβάνουν, επιβραδύνουν ή αναστρέφουν την πορεία της νόσου.

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ο κακός ύπνος αυξάνει τον κίνδυνο γνωστικών προβλημάτων. Τα άτομα με άπνοια ύπνου, για παράδειγμα, μια κατάσταση κατά την οποία οι άνθρωποι σταματούν επανειλημμένα την αναπνοή τη νύχτα, διατρέχουν τον κίνδυνο να αναπτύξουν ήπια γνωστική δυσλειτουργία κατά μέσο όρο 10 χρόνια νωρίτερα από τους ανθρώπους χωρίς διαταραχή ύπνου.

Η ήπια γνωστική δυσλειτουργία είναι ένα σύμβολο έγκαιρης προειδοποίησης για τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Αλλά δεν ήταν σαφές κατά πόσο ο κακός ύπνος βλάπτει τον εγκέφαλο. Για να μάθουν οι ερευνητές μελέτησαν 17 υγιείς ενήλικες ηλικίας 35 έως 65 ετών χωρίς προβλήματα ύπνου ή γνωστικές διαταραχές. Κάθε συμμετέχων είχε πάνω του ένα καταγραφέα δραστηριότητας στον καρπό για διάστημα έως δύο εβδομάδων, ο οποίος μετρούσε πόσο χρόνο περνούσε στον ύπνο κάθε βράδυ ο κάθε συμμετέχοντας.

Μετά από πέντε ή περισσότερες διαδοχικές νύχτες με τον καταγραφέα, οι συμμετέχοντες πέρασαν μια νύχτα σε ένα ειδικά σχεδιασμένο δωμάτιο ύπνου. Το δωμάτιο ήταν σκοτεινό, ηχομονωμένο, κλιματιζόμενο και αρκετά μεγάλο για ένα άτομο. Ένα ιδανικό μέρος για ύπνο, ακόμη και όταν οι συμμετέχοντες φορούσαν ακουστικά πάνω από τα αυτιά και ηλεκτρόδια στο κεφάλι για την παρακολούθηση των κυμάτων του εγκεφάλου.

Στους μισούς συμμετέχοντες διακοπτόταν ο ύπνος τους κατά τη διάρκεια της νύχτας που περνούσαν στο δωμάτιο ύπνου. Κάθε φορά που τα σήματα του εγκεφάλου τους περνούσαν στο χαρακτηριστικό του αργού, ονειροπαθούς ύπνου, οι ερευνητές έστελναν μια σειρά από ήχους μέσα από τα ακουστικά, βαθμιαία όλο και πιο δυνατά, μέχρις ότου τα μοτίβα των αργών κυμάτων των συμμετεχόντων να διαταραχθούν και να περάσουν στον επιφανειακό ύπνο.

Το επόμενο πρωί, οι συμμετέχοντες που είχαν υποβληθεί σε ύπνο αργού κύματος ανέφεραν ότι αισθάνθηκαν κουρασμένοι και μη ανανεωμένοι, ακόμα κι αν είχαν κοιμηθεί όσο κοιμούνται συνήθως και δεν θυμόντουσαν την διαταραχή του ύπνου τους. Ο καθένας υποβλήθηκε σε ανάλυση της σπονδυλική στήλης, έτσι ώστε οι ερευνητές να μπορούν να μετρήσουν τα επίπεδα αμυλοειδούς βήτα και tau στο υγρό που περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό.

Οι ερευνητές συνέκριναν τα επίπεδα αμυλοειδούς βήτα και tau κάθε συμμετέχοντα μετά τη διακοπή της νύχτας στα επίπεδα μετά την αδιάκοπη νύχτα και βρήκαν αύξηση κατά 10 τοις εκατό στα επίπεδα βήτα αμυλοειδούς μετά από μία νύχτα διακοπτόμενου ύπνου αλλά χωρίς αντίστοιχη αύξηση των επιπέδων tau.

Ωστόσο, οι συμμετέχοντες των οποίων οι καταγραφείς δραστηριότητας έδειξαν ότι είχαν κοιμηθεί άσχημα στο σπίτι για την εβδομάδα πριν από την ανάλυση της σπονδυλικής στήλης έδειξαν μια αύξηση στα επίπεδα της tau.

Ο ύπνος με αργά κύματα είναι ο βαθύς ύπνος που χρειάζονται οι άνθρωποι για να ξυπνήσουν νιώθοντας ξεκούραστοι. Η άπνοια ύπνου διαταράσσει τον ύπνο με αργό κύμα, έτσι ώστε τα άτομα με τη διαταραχή να ξυπνούν συχνά να αισθάνονται κουρασμένοι, ακόμα και μετά από οκτώ ώρες ύπνου.

Ο ύπνος με αργό κύμα είναι επίσης η περίοδος που οι νευρώνες ξεκουράζονται και ο εγκέφαλος απομακρύνει τα μοριακά υποπροϊόντα της ψυχικής δραστηριότητας που συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν ο εγκέφαλος σκέφτεται και εργάζεται με έντονο τρόπο.

Είναι απίθανο μια μεμονωμένη νύχτα ή ακόμα και μια εβδομάδα κακού ύπνου, μπορεί να έχει μεγάλη επίδραση στον συνολικό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ. Τα επίπεδα αμυλοειδούς βήτα και tau πιθανώς να επιστρέψουν στα προγενέστερά τους επίπεδα την επόμενη φορά που το άτομο έχει καλό ύπνο.

“Η κύρια ανησυχία είναι οι άνθρωποι που έχουν χρόνιο πρόβλημα ύπνου”, αναφέρουν επίσης οι ερευνητές στη μελέτη τους. “Θεωρούμε ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια αυξημένα επίπεδα αμυλοειδούς, όπου μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι οδηγούν σε αυξημένο κίνδυνο αμυλοειδών πλακών και Αλτσχάιμερ”.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η μελέτη τους δεν σχεδιάστηκε για να καθορίσει εάν ο περισσότερος ύπνος ή ο λιγότερος ύπνος μειώνει ή αυξάνει καλύτερα τον κίνδυνο της νόσου Αλτσχάιμερ.

“Το μόνο που μπορούμε πραγματικά να πούμε είναι ότι ο κακός ύπνος αυξάνει τα επίπεδα ορισμένων πρωτεϊνών που σχετίζονται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ. Αλλά ο ύπνος μιας καλής νύχτας είναι κάτι που θέλετε να προσπαθείτε να έχετε ούτως ή άλλως”.

Παραπομπές

Yo-El S et al. Slow wave sleep disruption increases cerebrospinal fluid amyloid-β levels. Brain (2017). DOI: doi.org/10.1093/brain/awx148

ΑΝΔΡΕΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

Παιδί της επιστήμης και της τεχνολογίας, παρέα με ένα γάτο κοιτάζει το σύμπαν και θέτει ερωτήσεις

You may also like...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *